Андрогена алопеција е генетски определено, прогресивно губење на косата, што е предизвикано од зголемена осетливост на одредени фоликули на андрогените хормони. Тоа е автозомно доминантна генетска предиспозиција за губење на косата која се манифестира после пубертетот кај двата пола, затоа што тогаш започнува производство на сексуалниот хормон тестостерон и кај мажите и кај жените (далеку помалку).

Кај андрогената алопеција доаѓа до зголемена конверзија на тестостеронот во активниот андроген дихидротестостерон (DHT), при што главната улога има ензимот 5-алфа редуктаза. DHT го инхибира растот на влакната кај генетски предиспонираните фоликули (фронто-париетална област) фронталниот и париеталниот регион на капилициумот. Терминалните фоликулите постепено се претвараат во мали фоликули со тенок и кратко влакно (vellus влакненца), циклусот на растот на влакната се скратува и зголемениот број на фоликул преминува во телогена фаза проследена со зголемено губење на косата. Бидејќи бројот на циклуси на секое влакно е генетски детерминиран (25-30) неговото кратење и честата промена доведува до предвремено исцрпување на фоликуларната активност и нивно преминување во неактивни, односно атрофични фоликули. DHT на нивото на лојните жлезди доведува до проширување на самите жлезди и нивната активност, па алопецијата и себореата често одат заедно, бидејќи проширената лојница дополнително врши притисок на веќе ослабениот фоликул, односно влакно.

Важно е да се напомене дека андрогена алопеција се јавува кај мажи со нормални лабораториски андрогени вредности, додека кај некои жени може да се најде покачено ниво на тестостерон, па затоа не се исклучува имунолошкиот фактор кај генетски предиспонирани лица.

Клиничката слика на андрогена алопеција е различна кај мажите и жените. Во двата случаи, запонува со продлабочувањето на зулуфите (бакенбардите) и промени во фронталната (челна) линија на капилициумот, каде што нормалните (терминални) влакна се заменуваат со тенки и кратки влакна. Кај мажите, промените потоа се прошируваат на темпоралниот дел (темето) и вертексот (централна точка на капилициумот) и тоа се Ι и ΙΙ фаза, а потоа овие површини се спојуваат и проретчуваат до најтежок стадиум, каде е зачуван само венецот на окципитално-темпоралата зона во терминален IV стадиум. Кај жените, андрогената алопеција е локализиран во фронто-париеталната зона во форма на дифузни проретувања кои речиси никогаш не доаѓаат до IV фаза, како кај мажите, освен во случај на огромни хормонални нарушувања.

Дијагнозата се поставува врз основа на сеопфатната темелна анамнеза, клиничката слика и скенероскопските наоди. Како што напоменавме скенероскопот е апарат на современа дијагностика за темелна анализа на кожата и косата, кој благодарение на бројните леќи, овозможува набљудување со зголемување до 650 пати, а силниот светлосен флукс ја прави кожата транспарентни и до 7мм што овозможува набљудување на виталните структури на капилициумот.

Лекувањето на андрогена алопеција е речиси невозможно бидејќи единствениот ефикасен лек треба да биде антиандроген блокатор на машкиот сексуален хормон - тестостерон. Антиандрогените ја намалуваат биосинтезата на андрогенот и се врзуваат за андрогините рецептори, па ефектот од така променетата хормонална рамнотежа е непредвидлив, а несаканите ефекти (намалено либидо), ја ограничуваат неговата употреба. Во оптег се два такви лекови: Finasterid (за мажи) и Androkur (за жени), но во последниве години повеќе се форсираат природните регулатори, отколку блокаторите 5-алфа редуктаза.

Покрај оваа општа терапија, многу значајни резултати има и локалната примена на Minoksidila (2-5%), Аxil biokur, Auxidil Vitaminika, Embrioni морски ежиња, Fito-placentа и други природни стимулативи. Ефектот од локалната терапија подобрен со одредени физикални процедури, на прво место е ласерската биостимулација.

Хируршкото лекување се состои во пресадување (трансплантација) на афтографт од сочуваната регија на алопециската површина или со некоја друга макро-техника (редукција на скалпот), но се смета дека хирургијата ќе ги оправда оекувањата на пациентит дури во некоја подалечна иднина, со развојот на “ѕtem“ технологијата.

Засега протетските решенија во форма на капиларни системи кај локално ограничената алопеција и капиларните протези кај дифузниот вид на алопеција, се далеку поприфатливи за пациентите, бидејќи тука не постои пресадување на коса, туку надоместување на загубената коса до степен до кој таа недостига. Дермограф методата претставува совршенство во протетиката на капилициумот. Периките се исфорсирани фризерски техники кои поради своја поголема штета отколку корист, ги натераа лекарите на развој на нова гранка на медицината што се нарекува капилитологија и развој на протетички помагала, односно процедури кои ги нарушуваат нормалните физиолошки функции на кожата и овозможуваат непречено повторно растење на косата, ако постои витален потенцијал на капилициумот.

Благодарејќи на имплементацијата на капилитологијата во многу гранки на медицината, а особено во дерматологијата и онкологија, на многу пациенти им е вратена надежта за нормален живот, бидејќи самодовербата на секој човек зависи во голема мера од неговиот надворешен изглед, а сигурноста од задоволството од својот изглед, делува поттикнувачки и креативно во сите области на животот.

 

 

Alopecia androgenetica

FaLang translation system by Faboba